Twintig jaar lang legde ik uit waar ik ‘echt’ vandaan kwam. Tot ik besloot dat de vraag het probleem was, niet mijn antwoord.
‘Maar waar kom je nou écht vandaan?’ Ik kreeg die vraag ontelbare keren. Op verjaardagen, in sollicitatiegesprekken, aan de kassa. En elke keer begon ik weer aan hetzelfde verhaal: Armenië, 1997, tien jaar oud, een asielprocedure.
Ik dacht dat uitleggen beleefd was. Dat het de afstand kleiner maakte. Tot ik me realiseerde dat ik mezelf elke keer een beetje kleiner maakte.
Het kantelpunt
Op een dag, tijdens een gesprek met een grote opdrachtgever, stelde iemand de vraag weer. En in plaats van mijn standaardverhaal zei ik: ‘Uit Rotterdam. Maar mijn verhaal begint in Armenië — wil je het horen?’
Ik stopte met uitleggen. En begon te vertellen.
Het verschil is klein maar alles. Uitleggen is verdedigen. Vertellen is delen. De een gaat over rechtvaardiging, de ander over trots.
Wat ik geleerd heb
Je afkomst is geen vraag die je moet beantwoorden. Het is een verhaal dat je mag vertellen, op jouw moment, op jouw manier.
- Je hoeft je niet te verantwoorden voor waar je wieg stond.
- Een accent, een naam, een achtergrond — het is context, geen excuus.
- De mooiste gesprekken beginnen waar het ongemak ophoudt.
Dat is waarom Voorbeeld Allochtoon bestaat. Niet om uit te leggen. Om te vertellen.